30 Ağustos 2012 Perşembe 10:30
Fındıkta Neler Oluyor 4

GEÇEN YIL PİYASAYA MÜDAHİL OLAN DEVLET BU YIL NEDEN OLMUYOR?

2011’de Türkiye’de 452 bin ton fındık üretildi. Bu üretim ihtiyaçtan az olduğu için serbest piyasada fiyatlar fırladı? Devlet, TMO’nun elindeki fındığı piyasaya sürerek fındık alım fiyatını 4 TL seviyesine indirdi. Devlet müdahil olmasa fındık 10 TL’ye yaklaşacaktı.

Bu yıl ise tam tersi bir durum var. 7007 bin ton fındık üretilmesi bekleniyor. Bundan dolayı serbest piyasada fındık alım fiyatları 4 TL seviyesinde. Peki, geçen yıl fiyatı düşüren devlet, bu yıl fiyatı yükseltmek için piyasaya müdahil olacak mı? Kesinlikle olmayacak.

ORTALAMA ÜRETİME BAKIN

Türkiye’de fındık üreticisi ne zaman “Alın terim, ekmeğim, öğrencimin, askerimin harçlığı, kızımın çeyiz parası olan fındığım yok pahasına elimden alınıyor” diye sessini yükseltse birileri hemen çıkıp, Türkiye’de ihtiyaçtan fazla fındık üretildiğini ileri sürerek üreticinin bu haklı fiyat talebini bastırmıştır. Hatta bununla da yetinmeyenler fındık üzerine öyle bir karalama politikası başlatmışlardır ki, “Dünyada 5 dolardan et, 30 sentten ekmek, 70 sentten süt alınan dünyada 10 dolardan fındık satılır mı? Alternatif ürünlerin fiyatları fındıktan daha aşağı seyrederken ithalatçı, sanayici neden Türkiye'den fındık alsın?” diye kıyameti koparmışlardır. Bunların tümü palavradır. Bu palavraların piyasaya salınmasının sebebi de üreticinin fındığını olabilecek en düşük fiyata elinden almaktır.

ARZ FAZLASI DİYE BİR ŞEY YOK

Şimdi gelin Türkiye’nin son 5 yıldaki fındık üretimine bakalım. Trabzon Ticaret Borsası’nın resmi internet sitesindeki rakamlara göre Türkiye 2007 yılında 498 bin 412 ton, 2008 yılında 804 bin 546, 2009 yılında 490 bin 877, 2010 yılında 655 210 ve 2011 yılında 452 bin 847 ton fındık üretmiştir. Yıllara göre önemli oranda değişkenlik gösteren fındık üretiminin ortalaması alındığında ise görülmektedir ki Türkiye’nin yıllık ortalama fındık üretimi 580 bin 374 tondur. Bu, Türkiye’nin rahatlıkla eritebileceği bir üretim miktarıdır. Türkiye geçen sezon 562 bin 660 ton fındık ihraç etmiştir. Yaklaşık 80 bin ton fındığın da yurt içinde tüketildiğini dikkate aldığımız da Türkiye’nin geçen yıl erittiği fındık miktarının 642 bin ton civarında olduğunu görmekteyiz. Türkiye bir sezonda 642 bin ton fındığı iç ve dış piyasada satabilirken yıllık ortalama 580 bin ton fındık üretimini “fazla üretim” olarak nitelendirmek fındık alım fiyatını düşürmek için kullanılan yalandan başka bir şey değildir.

SÖMÜRGECİLERİN SÖZLERİ

Türkiye geçen sezon fındık ihracatından da 1 milyon 783 bin 567 dolar para kazanmıştır. Bu rakam Türkiye’nin toplam tarımsal ürün ihracatının yüzde 15’ini, Türkiye’nin toplam ihracatının ise yüzde 1,7’sini oluşturmaktadır. İhracat açısından bakıldığında bu rakamlar devasadır. Böylesine satılabilen bir ürün için, “Dünyada 5 dolardan et, 30 sentten ekmek, 70 sentten süt alınan dünyada 10 dolardan fındık satılır mı?” diye konuşmak ancak ve ancak sömürgecilerin yapabileceği bir iştir.

DEVLETİN POLİTİKASI

Yukarıda verdiğimiz rakamlarda açıkça görülmektedir ki Türkiye’de ortalama olarak talep fazlası bir üretim söz konusu değildir. Ancak fındık üretimi yıllara göre değişkenlik göstermektedir. Bir yıl 400 bin ton fındık üretilirken bir sonraki yıl 800 bin ton fındık üretilebilmektedir. Fındık üretimin az olduğu yıllarda fiyatlar hızla yükselirken devlet elindeki fındığı piyasaya sürerek serbest piyasadaki fındık alım fiyatlarının 10 TL’yi bulmasına engel olmaktadır. Geçen sezonda Türkiye’de bu durum yaşanmıştır. Yılbaşına doğru serbest piyasada 7-7,5 TL’yi bulan fındık alım fiyatları TMO’nun elinde bulunan fındığı seri şekilde piyasaya sürmesi ile 4 TL seviyelerine düşürülmüştür. Olaya ticari açıdan bakıldığında devletin serbest piyasadaki fındık alım fiyatlarının, fındığın hak ettiği değerin çok üzerine çıkmasına izin vermemesi oldukça doğru bir tutumdur. Zira fındık 10 TL’yi bulsa bundan sonraki 2-3 sezonda bunun bedelini ödeyecek olan yine üreticidir. Ancak olay sadece bu boyutu ile sınırlı değildir. Devlet, fındık üretiminin 452 bin ton olduğu geçen yıl elindeki fındığın yarısını büyük bir zevk ile piyasaya sürerek fındığı hak ettiği değerin altına düşürmüştür. Bu yıl ise 707 bin ton fındık üretiminin yapılacağı hesaplanmaktadır. Bu yılki üretim geçen yıldan yaklaşık 250 bin ton daha fazla olacağı için serbest piyasadaki fındık alım fiyatları geçen yılın çok altında oluşmuştur. Şu an fındık serbest piyasada ortalama 4 TL’den işlem görmektedir. Peki, geçen yıl elindeki fındığı piyasaya sürerek fiyatı düşüren devlet, bu yıl fiyatın yükselmesi için ne yapacaktır? Cevabı basit. Hiçbir şey yapmayacak. Rakamlar net olarak göstermektedir ki Türkiye’nin ortalama olarak ürettiği fındık rahatlıkla satabileceği kadardır ancak bu durum yıllara göre değişkenlik gösterdiği için mağduriyetler doğmaktadır. Buna tedbir alınmaktadır.

ÜSTÜNLÜĞÜMÜZÜ KAPTIRACAKTIK

Türkiye’nin fındık üretimi değerlendirildiğinde göz önüne alınması gereken bir başka konuda dünya fındık üretimidir. Dünya genelinde 1960’lı yıllarda 250 bin ton fındık üretilirken Türkiye’nin yıllık üretimi 170 bin tondu. Türkiye bu rakamlar dünya fındık üretim lideriydi. Günümüzde ise dünyada ortalama olarak 850-900 bin ton civarında fındık üretilmektedir. Dünya genelinde fındık üretimi hızla artarken Türkiye’de artmasaydı, ülke olarak milli ürünümüz olan fındıktaki üstünlüğümüzü başka ülkelere katırmış olacaktık. Bu durumda da geçen yıl 1,7 milyon dolarlık ihracattan mahrum kalacaktık. 

Son Güncelleme: 30.08.2012 10:37
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Karadenizinsesi.com