Öncelikli olarak göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ediyorum. Sizlerin sorularına net cevaplar verebilmemiz için, sigortalılık  (BAĞ-KUR-SSK) başlangıç ve bitiş tarihlerini, prim gün sayılarını, doğum tarihlerinizi ve çocuklarınızın doğum tarihlerini net şekilde belirtmeniz gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu, gerek işverenlere gerekse, 4/1-b kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılarına, ‘borcu yoktur’ yazısını resmi olarak vermiş olsa bile aynı döneme ilişkin ansızın borç çıkarabilmektedir.

 Konuyu işverenler ve Bağ-Kur sigortalıları açısından ayrı ayrı irdeleyelim.

1-İşverenler açısından;

İşverenler, inşaat, ihale konusu v.b işlerle ilgili, işin büyüklüğüne göre Sosyal Güvenlik Kurumu’na belli miktarda işçilik bildirmekle yükümlüdür. Bu işçilik hesabı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ince elenip sık dokunarak hesaplanır. Şüphe duyulan noktalar üzerinde Sosyal Güvenlik Kurumu gerekli araştırmalarını yapma yetkisine sonuna kadar sahiptir.

İş bittiğinde işveren tarafından bildirilen işçilik tutarı yeterli görülür ve işveren bahse konu işe ait borcunun tamamını öderse, ilişiksiz (borcu yoktur) yazısı verilir. İşveren de bu ilişiksiz yazısına istinaden diğer resmi kurum ve kuruluşlarda işlemlerini sonuçlandırır.

Ancak aradan 4-5 yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından daha önce yapılan işçilik hesaplamasının eksik olduğu kanaatine varılırsa, yeniden FARK İŞÇİLİK hesabı yapılır ve çıkacak tutara 4-5 yıllık FAİZ EKLENEREK, ödemesi için işverene tebliğ edilir.

İşveren de Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan gelen tebligata istinaden gerekli araştırmaları yapar ve kendisinden kaynaklanmayan ancak gözden kaçmış eksik bir işçilik tutarının olduğu kanaatine varır ise borcunu ödemek ister.

Tabi burada borç aslı ile faiz tutarı arasında çok büyük rakamlar söz konusu olmaktadır. İşveren kendisinden kaynaklanmayan bir hatanın bedelini öder iken faizini de ödemekle karşı karşıya bırakılmamalıdır.

İşte bu noktada işveren ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında bir uyuşmazlık ortaya çıkar. İşveren borç aslını kabul eder, ödeme taraftarıdır ancak Sosyal Güvenlik Kurumu borç aslı artı 4-5 yıllık faiz tutarını tahsil etmek ister.

Buyurun siz karar verin; işveren mi haklı yoksa Sosyal Güvenlik Kurumu mu?

2- Bağ-Kur sigortalıları açısından;

Bilindiği üzere 01.10.2008 tarihine kadar Bağ-Kur’da 1 ile 24 arasında değişen basamak sistemi söz konusuydu. Sigortalının basamağı ne kadar yüksek olur ise prim tutarı da o kadar yüksek oluyordu. İsteyenler 4/1-b kapsamına girerken 1’inci basamak ile 12’inci basamak arasında tercih hakkı kullanıp istedikleri basamak üzerinden 4/1-b (Bağ-Kur) primi ödemeye başlayabiliyorlardı.  Buraya kadar sıkıntı yok.

Yalnız Tercih Hakkı Olmaksızın, ilgili vatandaşın,  4/1-b (Bağ-Kur) kapsamına girmeden önce diğer Sosyal Güvenlik kuruluşlarında (SSK, EMEKLİ SANDIĞI, TARIM SSK v.s) hizmeti var ise, buradaki prim gün sayıları esas alınarak hangi basamaktan prim ödemesi yapması gerektiği tespit ediliyordu.

4/1-b kapsamındaki kişi, diğer sosyal güvenlik kurumundaki hizmetlerini 01.10.2008 tarihine kadar Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmiş olmasına karşın veya kurumun bu hizmetleri 01.10.2008 tarihine kadar resen tespit etmiş olmasına karşın, ilgili basamak düzeltme işlemi sehven gözden kaçmış olabilmektedir. Genellikle bu tür işlemler hizmet birleştirme, dosya güncelleme veya 4/1-b de EMEKLİLİK AŞAMASINDA ortaya çıkmaktadır. 

4/1-b sigortalısı, borcu yokken emeklilik dilekçesi verdiğinde, kendisine emeklilik talep tarihi itibariyle borçlu olduğu için MAAŞININ BAĞLANAMADIĞI yönünde cevaplar gelmektedir.

İşte böyle durumların sebebi, kişinin diğer sosyal güvenlik kurumlarındaki hizmetlerinden dolayı basamak seyrinin geriye dönük yükseltilmesinden kaynaklanmaktadır.

Tahakkuk ettirilen borcun anaparası cüzi miktarlarda olmasına karşın faiz tutarı çok yüksek çıkmaktadır. Çünkü geriye dönük 10-15 yıllık sürelerin basamak farkı tahakkuk ettirilip anapara artı faizi söz konusu olmaktadır. 4/1-b sigortalısı kendisine tebliğ edilen borcun anaparasını ödeme taraftarı olsa bile Sosyal Güvenlik Kurumu borcun faizini de tahsil etmek istemektedir.

İşte bu noktada da 4/1-b sigortalısı ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında bir uyuşmazlık yaşanmaktadır.

Peki, böyle durumlarda ne yapmamız gerekiyor?

Sakın ola borç aslı tebliğ edilmemiş bir borcun faizini ödemeyin. Yani size borç tebliği ilk defa geliyor ve aynı anda sizden anapara artı faizi isteniyor ise siz bu borcun sadece anaparasından sorumlusunuz, faizini sakın ödemeyin.

Nasıl bu işin içinden çıkarız diye düşünmeyin ilgili kanun maddesi aynen ektedir. 6552 Sayılı Kanun’un 52. Maddesi aynen şöyle:

 

“5510 Sayılı Kanun’un 88’inci maddesine 21’inci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “Sigortalılar ile tüzel kişilerin kasıt, kusur, hata veya yanıltıcı beyanından kaynaklanmaması şartıyla, sigortalılarca ödenen prim ve prime ilişkin borcun noksan tahakkuk ettirildiğinin kurumca sonradan tespit edilmesi hâlinde, tespit edilen fark, prime ilişkin borç aslına, tebliğ tarihinden itibaren 89’uncu maddenin ikinci fıkrasına göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır.”

Anahtar bizden kapıyı açmak sizden olsun.

 

SİZDEN GELEN SORULAR

 

SORU: 1995 yılında kendi adıma bir işletme açtım fakat Bağ-Kur kaydım yok. O döneme ait işletme açılışına ait vergi makbuzlarım ve yoklama fişim var. İşletmenin açık olduğu geçmişe ait tarihleri borçlanabilir miyim? (Işık Coşkun)

 

CEVAP: 6552 Sayılı Kanun’da, 01.10.2008 tarihinden önce vergi kaydı olup Bağ-Kur tescili yapılmamış olanlar için, geriye dönük borçlanma ve hizmet kazanma hakkı verilmesi bekleniyordu fakat böyle bir düzenleme yapılmadı. Haliyle bugün itibariyle geçmişe yönelik borçlanmanız mümkün değil. İnşallah önümüzdeki günlerde böyle bir düzenleme yapılır. Çünkü sizin durumunuzda bekleyen binlerce insan var.

 

SORU: 1932 doğumlu annem, 2 ay önce vefat etti. 1500 gün Bağ-Kur’u var. Evli değilim, bana maaş bağlanabilir mi? (Serpil ÖZDEMİR)

 

CEVAP: 02.08.2003 tarihi ve sonrasında vefat eden 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalılarının hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için, 1800 GÜN (5 YIL) şartı aranmaktadır. Annenizin ölüm tarihi itibariyle 1500 günü olmasından dolayı tarafınıza ne yazık ki şu andaki kanunlara göre maaş bağlanamamaktadır. Ayrıca, annenizin 4/1-b başlangıç ve bitiş tarihini belirtmemişsiniz. Eğer anneniz 4/1-b’li (Bağ-Kur) olduktan sonra doğum yapmış ise 300 gün doğum borçlanması yaparak tarafınıza maaş bağlanması söz konusu olabilir.

 

SORU: Ölüm aylığı için fazla ödeme, askerlik borçlanması vs. ödenen hizmetleri hak sahipleri geri alabilir mi? Bunun için nasıl bir yol izlemek lazım? (Ferhat AKÇA)

CEVAP: Ölüm aylığı için yapılan askerlik borçlanması v.b.  ödemelerin fazla olan kısmının geri iadesi söz konusu değildir. Fazla ödeme yapmamak için, yeterli olan gün sayısı kesin olarak belirleyip ona göre ödeme yapılmalıdır.

 

SORU: 10.10.2002 tarihinde işyeri açtım ve Bağ-Kur’lu oldum. 2008 yılına kadar prim yatırmadım. Şimdi çıkan kanunla borcumu taksitlendirerek ödemek için SGK’ya gittim. Fakat peşin ödemem gerektiğini söylediler. Peşin ödeme imkânım yok. 2000 gün için 18 bin 252 TL borç çıktı. 31.01.2015 tarihine kadar ödenmesi gerekiyormuş. Bu borcu taksitlendirme imkânım var mı? (İbrahim YILDIRIM)

 

CEVAP: Sizin durumunuzda olan yüz binlerce insan var şu anda ülkemizde. Sizin Bağ-Kur hizmetleriniz daha önce prim ödemediğiniz için silinmiş durumdaydı. Yani Sosyal Güvenlik Kurumu, ‘zaten ben bu hizmetten ve borçtan vazgeçmişim’ diyor. Ancak şimdi, ‘gel sana son bir kez daha fırsat vereyim, değerlendirebilirsen hizmetini geri al, eğer değerlendiremezsen yine silerim’ diyerek biraz acımasız davranıyor belki ama peşin ödeme dışında yapabileceğiniz hiçbir şey yok.

 

 

SOSYAL GÜVENLİKTE PRATİK BİLGİLER:

01.10.2008 tarihinden önce işe girip malulen emekli olanlar için;

 Malulen emekli 4(b) sigortalısı

--  4(b) ve 4(c) kapsamında işe başlar ise malullük aylığı kesilmektedir.

--  4(a) kapsamında çalışır ise prime esas kazançları üzerinden SGDP ödenmektedir.  

Malulen emekli 4(a) sigortalısı

-- 4/1-a ve 4/1-c kapsamında işe girerse aylığı kesilmekte,

-- 4/1-b kapsamında işe başlar ise maaşından % 15 oranında SGDP kesilmektedir.

Ayrıca;

--  4/1-a ve 4/1-b sigortalısının kontrol muayenesi sonucu malullük durumunun ortadan kalkması durumunda maluliyet maaşı kesilmektedir.

 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Karadenizinsesi.com