Fransızca kökenli olan terör, yıldırma, korkutma amacıyla şiddet, baskı gibi unsurları kullanarak devletin iç ve dış güvenliğini bozmayı amaçlama olarak da tarif ediliyor. Terörist ise, terör faaliyetlerinin bizzat içinde olan kişiye deniliyor. 

Tarihten beri neredeyse tüm devletler az veya çok terör faaliyetlerine muhatap olmuştur. Terörist faaliyetlerin zaman içerisinde içeriği ve kullandığı araçlar değişmeler göstermiştir. Zamanımızda özellikle 11 Eylül 2001’de ABD’de yaşanan malum saldırı sonrasında artık terör kavramı küresel bir hal almıştır. Olaydan hemen sonra devlet başkanları nezdinde yapılan açıklamalarda, terörle artık küresel anlamda mücadele edilmesi gerektiği çünkü münferit çapta yürütülen mücadelenin sonuç almada yeterli olmayacağı belirtilmiştir.

Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde terörle nasıl mücadele edilmesi gerektiğine dair temel kriterler de yer almaktadır. AİHS’ne aykırılıkları inceleyen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bazı kararlarında terörle mücadele ederken temel insan haklarının durumuna dair açıklamalarda bulunmuştur.

AİHM, terörle mücadelede edilirken koşullar dahilinde yaşam hakkının ihlal edilebileceğini kabul etmektedir. Zira AİHS’nin 2/a hükmünde  “Bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunması” kastıyla yapılan yasal öldürme eyleminin ‘yaşam hakkı ihlali’ olarak kabul edilemeyeceğini belirtmektedir.

Tabi bu, halin icabı gereğince, orantılılık ilkesi içersinde ve başka türlü başa çıkmanın mümkün olmadığı hallerde mümkündür.

Neyin terör ve neyin de terörist faaliyet olduğu konusunda AİHM kararlarına bakıldığında net bir tarifin olmadığı görülmektedir. Terör faaliyetlerinde esas olan, şiddet, korku, baskı gibi unsurların var olup olmadığıdır. Mahkeme kararlarına göre, terörle mücadele edilirken yaşam hakkı, işkence ve kölelik hariç olmak üzere AİHS gereğince koruma altına alınan bir kısım hakların kullanımı kısıtlanabilir veya kullanımı geçici olarak durdurulabilir.

Mahkeme, kararlarında, şiddete açık çağrı içermedikten sonra ifade özgürlüğü kapsamındaki düşünce açıklamalarının engellemeyeceğini belirtmektedir. Ancak şiddete çağrı olarak kabul edilen örneğin bir kararda “ … böyle hassas bir zamanda terör örgütünün mücadelesinin ulusal bağımsızlık mücadelesi olarak tanımlanmasının ortamı gerginleştireceğine ve terör olaylarının artmasına neden olabileceği gerekçesiyle…” terör örgütünü destekleyen dava konusu konuşmaya verilen cezayı hak ihlali olarak kabul etmemiştir. (Zana/Türkiye 25/11/1997)   

Yine  “…güvenlik kuvvetlerine karşı yürütülen savaş…” gibi dava konusu sözleri terör örgütüyle özdeşleştirici sözler olarak kabul edip, bu beyanlara yerel mahkeme tararından verilen cezayı hak ihlali olarak kabul etmemiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarına bakıldığında, genel olarak şiddet çağrısı içermeyen sözleri düşünce özgürlüğü kapsamında değerlendirdiği görülmektedir. Yine şiddet içermeyen direniş çağrısının da sözleşme kapsamında korunan haklardan olduğu kararlarda belirtilmektedir.

İfade özgürlüğü kapsamında politikacıların siyasi konularda daha fazla özgürlüğe sahip olduğu AİHM kararlarında dikkat çeken hususlardan biridir. Buna göre yaptıkları iş itibariyle siyasilerin şiddet çağrısı yapmadıkça kamuoyunu bilgilendirme kapsamında her türlü fikri dile getirebileceği belirtilmektedir.

Yine düşünce açıklamalarında sert bir üslubun kullanılması, tarihi olaylara taraflı bakılması, şiddeti övmeyen saldırgan ifade kullanımını AİHM sözleşme kapsamındaki düşünce özgürlüğü olarak değerlendirmiştir.

Ülkemizin de uzunca yıllardır muhatap olduğu pek çok cana mal olan terör olaylarına karşı temel hakların korunarak mücadelenin yürütülmesi esastır. Bunun yanında AİHS’nin 17.  maddesinde vurgulanan “hiç kimsenin özgürlüğü yok etme özgürlüğünün olmadığı” gerçeği de işin bir diğer tarafıdır.

Terörle mücadelede gerek uluslararası gerek iç hukuk etkin mücadeleyi mümkün kılmaktadır. Var olan hakları en etkin ve kuralına uygun bir şekilde kullanmak da devlete düşen bir görevdir.

Güçlü, kararlı ve hakkı hakla koruyan devletin, teröre önünde sonunda gerekeni yapacağına inanıyorum. 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.